Kruczki Chemiczne

Kruczki Chemiczne

czyli matura z chemii dla zabieganych

CKE 2013 Grudzień – Nowa Podstawa

CKE 2013 Grudzień NP – Zadanie 1.

Zadanie 1. (0–2)
Dwa pierwiastki X i Z tworzą związek chemiczny. Pierwiastek X znajduje się w 2. okresie
i 14. grupie. W stanie podstawowym atomy pierwiastka Z mają konfigurację elektronową
1s22s22p4. Stosunek masowy pierwiastka X do pierwiastka Z w opisanym związku jest równy
3 : 8.

a) Napisz wzór sumaryczny związku, który opisano w informacji, a następnie podaj typ
hybrydyzacji (sp, sp2, sp3) atomu pierwiastka X tworzącego opisany związek oraz
określ budowę przestrzenną (liniowa, trójkątna, tetraedryczna) cząsteczki tego
związku.

Wzór sumaryczny: ………………………………………………………………………………………………………..
Typ hybrydyzacji: …………………………………………………………………………………………………………
Budowa przestrzenna: ……………………………………………………………………………………………………

b) Podaj liczbę wiązań typu σ i liczbę wiązań typu π występujących w cząsteczce
opisanego związku chemicznego.

Liczba wiązań typu σ: ……………………………….. Liczba wiązań typu π: ………………………………..

Pierwiastek X możesz wyszukać w układzie okresowym, jego lokalizacja jest dokładnie podana.

Pierwiastek Z ma podaną konfigurację w treści. liczba elektronów dla atomu jest równa jest równa liczbie protonów.

Wykorzystaj stosunek masowy, aby podstawić masę atomu jednego z pierwiastków i obliczyć ile będzie atomów drugiego pierwiastka.

a) (0–1)
Poprawna odpowiedź:
Wzór sumaryczny: CO2
Typ hybrydyzacji: sp
Budowa przestrzenna: liniowa
Schemat punktowania:
1 pkt – poprawne zidentyfikowanie i podanie wzoru sumarycznego związku zbudowanego
z pierwiastków X i Z, poprawne określenie typu hybrydyzacji atomu pierwiastka
X (węgla) oraz poprawne określenie budowy przestrzennej związku (CO2)
0 pkt – inna odpowiedź lub brak odpowiedzi
b) (0–1)
Poprawna odpowiedź:
Liczba wiązań typu σ – 2
Liczba wiązań typu π – 2
Schemat punktowania:
1 pkt – poprawne określenie liczby wiązań typu σ i typu π przy poprawnym
zidentyfikowaniu związku
0 pkt – inna odpowiedź lub brak odpowiedzi

CKE 2013 Grudzień NP – Zadanie 2.

Zadanie 2. (0–2)
Do 41,00 cm3 wodnego roztworu wodorotlenku sodu o gęstości 1,22 g · cm3, ale
o nieznanym stężeniu, dodano nadmiar roztworu siarczanu(VI) miedzi(II) (reakcja I).
Po odsączeniu osad wyprażono do stałej masy, otrzymując 10,00 g tlenku miedzi(II)
(reakcja II). Opisane przemiany ilustrują poniższe równania.

I CuSO4 + 2NaOH → Cu(OH)2 + Na2SO4
II Cu(OH)2 → CuO + H2O

Oblicz w procentach masowych stężenie roztworu wodorotlenku sodu użytego
do przeprowadzenia reakcji I.

Ze wzoru na gęstość przelicz masę interesującego nas roztworu.

Sprawdź w kartach wzorów masę molową CuO oraz CuSO4 - są niezbędne do obliczeń.

Przykład poprawnego rozwiązania:
Z równań reakcji wynika, że stosunek molowy NaOH do CuO wynosi 2 : 1
M NaOH = 40 g · mol 1 M CuO = 80 g · mol 1
Masa wodorotlenku sodu, który wziął udział w reakcji
x
80 g NaOH =
10 g CuO
80 g CuO
x = m NaOH = 10 g
Stężenie procentowe roztworu wodorotlenku sodu
cp =
r
s
m
m · 100% =
r
s
d V
m
 · 100%
cp = 3 3 1,22 g cm 41 cm
10 g
   · 100%
cp = 20%
Stężenie procentowe roztworu wodorotlenku sodu wynosiło 20%.
Schemat punktowania:
2 pkt – zastosowanie poprawnej metody obliczenia, poprawne wykonanie obliczeń, podanie
wyniku w procentach
1 pkt – zastosowanie poprawnej metody obliczenia i
– popełnienie błędów rachunkowych prowadzących do błędnego wyniku liczbowego
– błąd w zaokrągleniu wyników
– niepodanie wyniku w procentach
0 pkt – zastosowanie błędnej metody obliczenia lub brak rozwiązania

CKE 2013 Grudzień NP – Zadanie 3.

Zadanie 3. (0–1)
Tlenek węgla(II) jest stosowany w produkcji wielu metali, np. żelaza, co opisuje poniższy
schemat.

CO + Fe2O3 → CO2 + Fe

Dobierz i uzupełnij współczynniki stechiometryczne w poniższym schemacie oraz podaj
stosunek masowy substancji pełniącej funkcję utleniacza do substancji pełniącej funkcję
reduktora.
……CO + ……Fe2O3 → ……CO2 + ……Fe

Stosunek masowy substancji pełniącej funkcję utleniacza do substancji pełniącej funkcję
reduktora: …….. : ……..

Zacznij od żelaza po prawej. Trochę go mało, prawda?

Później zerknij na to, jaka jest różnica atomów tlenu między CO i CO2.

Ile razy ta różnica występuje w tlenku żelaza (III)?

Ta wielokrotność jest odpowiedzią na to, jaki współczynnik stechiometryczny należy wpisać przed każdym z tlenków.

Stosunek do wyliczenia jest masowy. Nie molowy. To ważne, bo znaczy, że potrzebujesz mas molowych.

Aby określić co jest utleniaczem, zwróć uwagę na to, który związek / pierwiastek ulega redukcji?

Poprawna odpowiedź:
3CO + Fe2O3  3CO2 + 2Fe
Podanie stosunku masowego:
mutl.: mred. = 40 : 21 lub 80 : 42 lub 160:84
Schemat punktowania:
1 pkt – poprawny dobór współczynników i poprawne ustalenie stosunku masowego
utleniacza do reduktora
0 pkt – inna odpowiedź lub brak odpowiedzi